Wprowadzenie i cel pracy. Osteoporoza jest przewlekłą chorobą szkieletu, której znaczenie wzrasta w związku ze starzeniem się populacji. W diagnostyce tego schorzenia kluczową rolę odgrywa ocena gęstości mineralnej kości, a także narzędzia takie jak kalkulator FRAX, który pozwala na oszacowanie ryzyka złamań osteoporotycznych. Dostępna literatura sugeruje, że wskaźniki radiomorfometryczne żuchwy mogą być przydatne w identyfikacji pacjentów zagrożonych osteoporozą. Celem naszej pracy była ocena korelacji pomiędzy wskaźnikami radiomorfometrycznymi żuchwy (PMI i IC) a ryzykiem złamań osteoporotycznych, oszacowanym za pomocą kalkulatora FRAX BMI. Materiał i metody. Badaniem objęto 422 pacjentów w wieku 40–89 lat, którzy zgłosili się na leczenie stomatologiczne. Wykonano zdjęcia pantomograficzne, na podstawie których wyliczono wskaźniki radiomorfometryczne (PMI i IC), oraz zebrano dane epidemiologiczne, w tym BMI, co posłużyło do oszacowania ryzyka złamań osteoporotycznych za pomocą narzędzia FRAX. Uzyskane dane poddano analizie statystycznej. Wyniki. Wyniki wykazały słabą, lecz istotną korelację między 10-letnim ryzykiem złamań osteoporotycznych a wskaźnikiem PMI, zwłaszcza u kobiet. Wraz ze wzrostem PMI ryzyko złamań malało, szczególnie po stronie lewej. Podobne wyniki zaobserwowano dla złamań szyjki kości udowej, w przypadku których PMI i IC były istotnie skorelowane z niższym ryzykiem u kobiet i w całej grupie pacjentów. Wnioski. Kalkulator FRAX wraz ze wskaźnikami radiomorfometrycznymi (PMI i IC), obliczonymi dzięki wykonaniu zdjęć pantomograficznych, może pomóc w identyfikacji osób, a w szczególności kobiet, zagrożonych osteoporozą i motywować je do podjęcia działań profilaktycznych. Słowa kluczowe: osteoporoza, pantomogram, PMI, IC, FRAX

Introduction and Objective. Osteoporosis is a chronic skeletal disease the significance of which is growing due to the aging of the population. In the diagnostics of this condition, the assessment of bone mineral density plays a crucial role, as well as tools, such as the FRAX calculator, which allows estimation of osteoporotic fracture risk. Available literature suggests that radiomorphometric indices of the mandible may be useful in identifying patients at risk of osteoporosis. The Aim of the study was to assess the correlation between mandibular radiomorphometric indices (PMI and IC) and the risk of osteoporotic fractures, estimated using the FRAX BMI calculator. Materials and Method. The study covered a group of 422 patients aged between 40–89, who reported for treatment at the Clinical Dental Centre in Lublin. Research analysis included radiomorphometric parameters (PMI and IC). A diagnostic survey was conducted to assess the 10-year probability of major osteoporotic and hip fractures using the FRAX BMI tool. Clinical data obtained and the results of the measurements using panoramic software were described in the tables and statistically analyzed. Results. The results showed a weak; however, significant correlation between the 10-year risk of osteoporotic fractures and the PMI index, especially in women. As the PMI increased, the fracture risk decreased, particularly on the left side. Similar results were observed for hip fractures, where PMI and IC were significantly correlated with lower risk in women and across the entire patient group. Conclusions. The FRAX calculator, along with radiomorphometric indices (PMI and IC) calculated from panoramic radiographs, can help identify individuals, particularly women, at risk of osteoporosis, and motivate preventive measures. Key words: osteoporosis, panoramic radiograph, PMI, IC, FRAX